W dzisiejszych czasach wiele mówi się o problemach młodych ludzi: stresie szkolnym, uzależnieniach od technologii, depresji czy presji sukcesu. Jednak jednym z najczęściej pomijanych, a jednocześnie najpoważniejszych problemów, jest samotność nastolatków. To zjawisko, które często bywa bagatelizowane przez dorosłych, może znacząco wpływać na rozwój emocjonalny, psychiczny i społeczny młodego człowieka. Jako uczestnicy grupy TUS (Trening Umiejętności Społecznych), staramy się nie tylko rozmawiać o tym problemie, ale też szukać konkretnych sposobów, jak sobie z nim radzić.

Czym właściwie jest samotność?

Samotność nie zawsze oznacza bycie fizycznie samemu. To raczej poczucie braku więzi z innymi, niezrozumienia, bycia niewidzialnym dla świata. Można być wśród ludzi – w szkole, w domu, a nawet w gronie rówieśników – i wciąż czuć się samotnym. Dla wielu nastolatków to codzienność.

W naszej grupie TUS często rozmawiamy o tym, że samotność może pojawić się nawet wtedy, gdy mamy wokół siebie innych. Wystarczy, że brakuje prawdziwego kontaktu, szczerych rozmów czy poczucia akceptacji. To właśnie brak tych elementów powoduje, że młody człowiek zaczyna się wycofywać, tracić pewność siebie i przestaje wierzyć, że jest ważny dla innych.

Skąd się bierze samotność u nastolatków?

Powodów może być wiele, a każdy przypadek jest inny. Często to:

• Zmiany życiowe, takie jak przeprowadzka, zmiana szkoły czy rozwód rodziców.
• Trudności w nawiązywaniu relacji – nie każdy ma łatwość w kontaktach z innymi.
• Niska samoocena – przekonanie, że „nie zasługuję na przyjaźń”, „nikt mnie nie polubi”.
• Media społecznościowe, które zamiast łączyć, często sprawiają, że porównujemy się z innymi i czujemy się gorsi.
• Brak wsparcia w domu lub w szkole, gdy nikt nie zauważa, że coś jest nie tak.

W grupie TUS uczymy się zauważać te sygnały nie tylko u siebie, ale też u innych. Bo często wystarczy jedna osoba, która zapyta: „Hej, wszystko w porządku?”, żeby ktoś poczuł się mniej samotny.

Jak samotność wpływa na nastolatków?

Poczucie osamotnienia może prowadzić do poważnych konsekwencji:

• spadek motywacji i zainteresowania nauką,
• wycofanie się z życia społecznego,
• obniżony nastrój, a nawet depresja,
• trudności z wyrażaniem emocji,
• zachowania ryzykowne (np. sięganie po używki),
• poczucie beznadziei i izolacji.

Warto pamiętać, że nastolatek, który czuje się samotny, nie zawsze to pokaże. Może udawać, że wszystko jest w porządku, nosić „maskę obojętności” lub wręcz przeciwnie – zachowywać się agresywnie. Dlatego tak ważne jest, byśmy jako rówieśnicy, rodzice i nauczyciele umieli patrzeć głębiej.

Jak pomaga grupa TUS?

W grupie TUS uczymy się wielu ważnych rzeczy, które pomagają przełamywać samotność. Przede wszystkim:

• Komunikacji – jak mówić o swoich emocjach i potrzebach.
• Empatii – jak rozpoznawać uczucia innych i reagować na nie.
• Nawiązywania i utrzymywania relacji – jak podejść do nowej osoby, jak rozpocząć rozmowę, jak radzić sobie z konfliktem.
• Budowania pewności siebie – poprzez pozytywne doświadczenia w grupie i poczucie akceptacji.

Dzięki zajęciom TUS wielu z nas po raz pierwszy poczuło się naprawdę wysłuchanych. Niektórzy zaczęli mówić o rzeczach, o których wcześniej nie potrafili powiedzieć nawet w domu. Przełamywanie własnych lęków, niepewności i wstydu to ogromny krok naprzód – i właśnie to jest możliwe w bezpiecznym środowisku grupy.

Co można zrobić poza grupą TUS?

Jeśli czujesz się samotny – nie jesteś sam. Wielu nastolatków ma podobne doświadczenia, tylko boją się o nich mówić. Warto zrobić choć jeden krok:

• Porozmawiaj z kimś zaufanym – rodzicem, nauczycielem, pedagogiem szkolnym.
• Poszukaj grup wsparcia, kółek zainteresowań, gdzie możesz poznać ludzi o podobnych pasjach.
• Bądź otwarty na innych – często ludzie też czekają, aż ktoś do nich podejdzie.
• Zadbaj o swoje emocje – pisz dziennik, uprawiaj sport, rób coś, co sprawia ci radość.
• Nie wstydź się prosić o pomoc – to oznaka siły, nie słabości.

Na zakończenie – każdy z nas może coś zmienić

Samotność to nie wyrok. To coś, z czym można sobie poradzić – zwłaszcza wtedy, gdy mamy wsparcie i uczymy się, jak budować zdrowe relacje. Grupa TUS daje nam narzędzia i przestrzeń, by zacząć działać. Ale ważne jest też to, co robimy na co dzień – w klasie, na przerwie, w internecie.

Może ktoś z twoich znajomych czuje się samotny i tego nie pokazuje? Czasem wystarczy jedno zaproszenie do rozmowy, uśmiech czy wspólna praca na lekcji, żeby komuś zmienić dzień. A czasem – nawet życie.