W dzisiejszym świecie wielu z nas wierzy, że multitasking – czyli robienie kilku rzeczy naraz – to klucz do sukcesu. W pracy chwalona jest wielozadaniowość, w szkole uczą, jak uczyć się i korzystać z telefonu w tym samym czasie, a media społecznościowe pokazują ludzi, którzy wydają się robić pięć rzeczy naraz. Brzmi imponująco, prawda?

Ale prawda jest inna. Nasz mózg nie działa jak komputer – nie potrafi wykonywać kilku trudnych zadań w tym samym czasie. To, co nazywamy multitaskingiem, w rzeczywistości jest szybkim przełączaniem uwagi, a każde takie przełączenie kosztuje nas czas, energię i spokój.

Dlaczego multitasking nie działa?

1. Mózg przełącza się, zamiast dzielić

Kiedy próbujesz pisać raport i rozmawiać przez telefon jednocześnie, mózg nie dzieli się na pół. On przełącza się między zadaniami, trochę jak pilot telewizyjny zmieniający kanały. Każda zmiana wymaga chwili, aby „przestawić się” i przypomnieć sobie, co robiłeś.

Wyobraź sobie: piszesz ważnego maila, w tym samym czasie odpowiadasz na pytanie kolegi. Kiedy wracasz do maila, musisz przypomnieć sobie, gdzie skończyłeś, jakie były Twoje myśli i co jeszcze chciałeś napisać. To wszystko zajmuje czas i spala energię.

2. Więcej błędów i gorsza pamięć

Badania pokazują, że osoby ciągle przeskakujące między zadaniami popełniają więcej błędów i gorzej zapamiętują informacje. Uczeń, który uczy się i jednocześnie sprawdza powiadomienia na telefonie, zapamięta mniej niż ten, kto skupia się na jednej rzeczy.

W pracy wygląda to podobnie – wielozadaniowość zwiększa ryzyko przeoczenia ważnych szczegółów i obniża jakość decyzji.

3. Zmęczenie uwagi

Uwaga działa jak mięsień – im bardziej ją przeciążamy, tym szybciej się męczy. Multitasking sprawia, że trudniej jest się skoncentrować, szybciej tracimy energię psychiczną i stajemy się bardziej podatni na rozproszenia.

4. Iluzja produktywności

Czujemy, że robimy „więcej”, bo jesteśmy w ciągłym ruchu. W rzeczywistości zajmuje nam to więcej czasu, a efekty są gorsze. To trochę jak bieganie w miejscu – spalamy energię, ale stoimy w miejscu.

Multitasking w życiu codziennym

• W pracy: próbujesz odpowiadać na maile w trakcie spotkania i przeglądać raporty. Efekt? Ani nie skupiasz się na spotkaniu, ani nie robisz dobrze maili.
• W nauce: uczeń odrywa się co chwilę od książki, żeby sprawdzić telefon. Efekt? Mniej zapamiętuje i szybciej się męczy.
• W relacjach: podczas rozmowy z partnerem co chwilę zerkniesz na telefon. Druga osoba czuje, że nie jesteś naprawdę obecny, a rozmowa staje się płytka.

Długotrwałe życie w trybie multitaskingu może prowadzić do chronicznego zmęczenia, frustracji i spadku satysfakcji z pracy i życia prywatnego.

Jak naprawdę działa mózg

Nasz mózg najlepiej funkcjonuje, gdy skupia się na jednej rzeczy naraz. Każde przełączenie między zadaniami wymaga chwili, aby przypomnieć sobie, co robiłeś i przywrócić odpowiedni kontekst.

Mechanizmy hamujące rozproszenia mają ograniczoną pojemność. Kiedy ciągle skaczemy między zadaniami, szybciej się zużywają – tracimy koncentrację i efektywność. Dlatego nawet jeśli wydaje się, że multitasking pozwala nam „więcej zrobić”, w rzeczywistości robimy mniej, gorzej i szybciej się męczymy.

Co zamiast multitaskingu?

1. Skup się na jednym zadaniu

Monotasking – skupienie na jednym zadaniu – to Twój najlepszy sprzymierzeniec. Pozwala wykonywać zadania szybciej i dokładniej.

2. Bloki czasowe

Technika Pomodoro: np. 25 minut pełnej koncentracji, potem 5 minut przerwy. Możesz też spróbować dłuższych bloków – ważne, żeby czas pracy był nieprzerwany.

3. Ogranicz rozpraszacze

Wyłącz powiadomienia, odłóż telefon, zamknij niepotrzebne strony w komputerze. Mózg odwdzięczy się lepszą koncentracją i efektywnością.

4. Planuj zadania

Ustal priorytety i rób rzeczy po kolei. Dzięki temu mniej rzeczy „walczy” o Twoją uwagę, a Ty pracujesz spokojniej i wydajniej.

5. Dbaj o odpoczynek

Sen, ruch i krótkie przerwy pomagają mózgowi działać lepiej. Zmęczony mózg popełnia więcej błędów i szybciej się rozprasza.

6. Świadome przerwy między zadaniami

Jeśli musisz zmienić zadanie, daj sobie chwilę na „przestawienie się”. Nie od razu skacz do następnego zadania – to zmniejsza koszty przełączenia i poprawia efektywność.

Przykłady z życia

Raport w pracy:
Pisanie raportu i odpowiadanie na maile w tym samym czasie? Błędy i frustracja. Jeśli najpierw skupisz się na raporcie, a potem odpowiesz na maile – praca pójdzie szybciej i lepiej.

Nauka:
Uczeń zamyka telefon i przez godzinę uczy się jednej lekcji. Efekt? Większa pamięć i mniejszy stres. Ten sam uczeń przy multitaskingu zapamięta mniej i szybciej się zmęczy.

Codzienne obowiązki:
Pranie, gotowanie i rozmowa z dzieckiem naraz? Trudno być obecnym w każdej sytuacji. Lepiej zrobić jedno zadanie, potem drugie – efekt będzie lepszy, a Ty mniej zestresowany.

Ciekawostka

Niektórzy sądzą, że młodsze pokolenia lepiej radzą sobie z multitaskingiem. Badania pokazują, że choć młodzi szybciej przeskakują między zadaniami, koszty przełączeń pozostają takie same. Nasz mózg po prostu szybciej reaguje, ale nadal nie może robić kilku zadań wymagających uwagi naraz.

Podsumowanie

Multitasking to pułapka współczesnego życia. Nasz mózg nie wykonuje kilku trudnych zadań jednocześnie. Najlepsze efekty osiągamy, kiedy:

• skupiamy się na jednej rzeczy,
• dajemy sobie czas na odpoczynek,
• ograniczamy rozpraszacze.