Spektrum autyzmu wciąż bywa tematem obarczonym wieloma mitami i uproszczeniami. Dla
wielu rodziców sama myśl o diagnozie budzi lęk, niepewność i poczucie zagubienia.
Tymczasem autyzm nie jest chorobą, którą należy „leczyć”, lecz odmiennym sposobem
funkcjonowania układu nerwowego, który wpływa na komunikację, relacje społeczne, sposób
przetwarzania bodźców oraz reagowania na świat. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie
wsparcie terapeutyczne pozwalają dziecku – a później dorosłemu – lepiej rozumieć siebie i
funkcjonować w otoczeniu zgodnie ze swoimi możliwościami.
Jednym z najczęstszych mitów dotyczących spektrum autyzmu jest przekonanie, że dotyczy
ono wyłącznie dzieci, które nie mówią, unikają kontaktu z innymi i nie okazują emocji. W
rzeczywistości spektrum autyzmu obejmuje bardzo szeroki zakres funkcjonowania. Osoby w
spektrum mogą nawiązywać relacje, komunikować się werbalnie, mieć wysoką inteligencję i
jednocześnie doświadczać trudności w rozumieniu norm społecznych, regulacji emocji czy
przetwarzaniu bodźców sensorycznych. Często są to trudności niewidoczne na pierwszy rzut
oka, co sprawia, że potrzeby dziecka bywają bagatelizowane lub mylnie interpretowane jako
„złe zachowanie”, nieśmiałość czy brak wychowania.
Proces diagnostyczny w kierunku spektrum autyzmu ma na celu przede wszystkim
zrozumienie indywidualnego sposobu funkcjonowania dziecka lub osoby dorosłej. W
Centrum Terapii Familia Zabrze diagnoza opiera się na wieloaspektowej ocenie, która
uwzględnia rozwój, komunikację, zachowanie, relacje społeczne oraz reakcje sensoryczne.
Diagnoza nie jest jednorazowym spotkaniem ani prostym testem, lecz procesem, który
wymaga czasu, uważności i współpracy specjalistów z rodziną.
Rodzice często zgłaszają się do poradni z powodu niepokoju dotyczącego rozwoju dziecka.
Zwracają uwagę na opóźniony rozwój mowy, trudności w zabawie z rówieśnikami, silne
reakcje na zmiany, nadwrażliwość na dźwięki, dotyk lub światło, a także powtarzalne
zachowania i potrzeby rutyny. Warto podkreślić, że każde dziecko rozwija się w swoim
tempie, jednak jeśli trudności utrzymują się i wpływają na codzienne funkcjonowanie,
konsultacja diagnostyczna pozwala rozwiać wątpliwości i zaplanować dalsze wsparcie.
Diagnoza spektrum autyzmu nie jest etykietą, lecz narzędziem. Daje ona rodzicom i
specjalistom jasność co do potrzeb dziecka oraz pozwala dobrać odpowiednie formy terapii.
W Centrum Familia terapia jest zawsze dostosowana indywidualnie i może obejmować
wsparcie psychologiczne, terapię pedagogiczną, trening umiejętności społecznych.
Równie istotna jak praca z dzieckiem jest praca z rodziną, która uczy się, jak wspierać
dziecko w codziennych sytuacjach, jak reagować na trudne zachowania i jak budować
bezpieczne, przewidywalne środowisko.
Warto zaznaczyć, że coraz częściej po diagnozę zgłaszają się także osoby dorosłe, które przez
lata czuły się „inne”, miały trudności w relacjach, pracy czy radzeniu sobie z emocjami, ale
nigdy nie otrzymały odpowiedniego wsparcia. Diagnoza w dorosłości bywa momentem ulgi i
zrozumienia własnych doświadczeń. Pozwala spojrzeć na siebie z większą akceptacją i
świadomie korzystać z terapii, która pomaga w lepszym funkcjonowaniu.
W Centrum Terapii Familia Zabrze proces diagnostyczny i terapeutyczny oparty jest na
szacunku, uważności i indywidualnym podejściu. Celem nie jest „zmienianie” osoby w
spektrum, lecz wspieranie jej rozwoju, wzmacnianie zasobów i pomaganie w odnalezieniu się
w świecie, który często bywa dla niej trudny. Wczesna diagnoza i odpowiednie wsparcie
mogą znacząco poprawić jakość życia całej rodziny.
