Samotność najczęściej kojarzy się z brakiem partnera lub życia w pojedynkę. Tymczasem
jednym z najbardziej bolesnych doświadczeń emocjonalnych jest samotność przeżywana w
relacji. Bycie w związku nie chroni automatycznie przed poczuciem opuszczenia,
niezrozumienia czy emocjonalnej pustki. Coraz więcej osób zgłasza się do terapeutów z
poczuciem, że mimo formalnej obecności drugiej osoby czują się same, niewidziane i
nieważne. Tego rodzaju samotność bywa szczególnie trudna, ponieważ trudno ją nazwać, a
jeszcze trudniej przyznać się do niej przed sobą i innymi.

Samotność emocjonalna w związku nie pojawia się nagle. Zazwyczaj rozwija się stopniowo,
często niezauważalnie, w miarę jak partnerzy przestają rozmawiać o swoich uczuciach,
potrzebach i obawach. Początkowo są to drobne sygnały: brak zainteresowania codziennością
drugiej osoby, rozmowy ograniczone do spraw organizacyjnych, unikanie tematów trudnych,
odkładanie wspólnego czasu „na później”. Z czasem te drobne zaniedbania zaczynają się
kumulować, prowadząc do emocjonalnego oddalenia. Partnerzy mogą mieszkać razem,
wychowywać dzieci, prowadzić wspólne życie, a jednocześnie funkcjonować obok siebie, a
nie ze sobą.

Emocjonalna samotność często wiąże się z poczuciem braku bycia wysłuchanym. Jedna lub
obie strony mogą mieć wrażenie, że ich emocje są bagatelizowane, ignorowane lub
niezrozumiane. Pojawia się myśl, że „nie ma sensu mówić”, ponieważ rozmowy kończą się
kłótnią, ciszą lub obojętnością. W takich warunkach naturalnym mechanizmem obronnym
staje się wycofanie. Zamiast otwarcie mówić o bólu czy frustracji, partnerzy zamykają się w
sobie, co jeszcze bardziej pogłębia dystans.

Samotność w związku może mieć wiele przyczyn. Często wynika z różnic w sposobach
komunikowania emocji, doświadczeń z rodzin pochodzenia, wcześniejszych zranień lub
trudnych wydarzeń życiowych, takich jak narodziny dziecka, choroba, utrata pracy czy
długotrwały stres. Zdarza się również, że jedno z partnerów przechodzi kryzys osobisty,
depresję lub wypalenie, co wpływa na całą relację. W takich sytuacjach druga strona może
czuć się odsunięta, bezradna i nieważna, nawet jeśli obiektywnie „nic złego się nie dzieje”.
Szczególnie bolesne jest doświadczenie samotności w relacji, ponieważ często towarzyszy mu
wstyd i poczucie winy. Wiele osób myśli, że skoro są w związku, nie mają prawa czuć się
samotne, albo że ich odczucia świadczą o niewdzięczności czy porażce. Tymczasem
samotność emocjonalna jest sygnałem, że relacja potrzebuje uwagi, a nie dowodem na jej
bezwartościowość. To informacja, że potrzeby jednej lub obu stron nie są obecnie
zaspokajane.

Terapia par stanowi bezpieczną przestrzeń, w której można nazwać to, co dotąd było
przemilczane. W pracy terapeutycznej partnerzy uczą się rozpoznawać swoje emocje, mówić
o nich w sposób, który nie rani, oraz słuchać drugiej strony bez obrony i oceniania. Bardzo
często już samo nazwanie samotności przynosi ulgę, ponieważ przestaje ona być tajemnicą, a
staje się wspólnym problemem, z którym można coś zrobić. Terapeuta pomaga zrozumieć, jak
powstał dystans, jakie mechanizmy go podtrzymują i jak krok po kroku odbudowywać więź.

W Centrum Terapii Familia w Zabrzu pracujemy z parami, które doświadczają
emocjonalnego oddalenia, niezależnie od długości związku i etapu życia. Terapia nie polega
na wskazywaniu winnych, lecz na odbudowie kontaktu, wzmacnianiu komunikacji i
przywracaniu poczucia bezpieczeństwa w relacji. Dla wielu par jest to pierwszy moment od
dawna, w którym mogą naprawdę się usłyszeć i zobaczyć swoje potrzeby.
Samotność w związku nie musi oznaczać jego końca. Może być punktem zwrotnym, który
skłoni partnerów do refleksji i zmiany sposobu bycia ze sobą. Warunkiem jest jednak
gotowość do zatrzymania się i sięgnięcia po pomoc. Relacja, podobnie jak zdrowie
psychiczne, wymaga troski i uwagi. Kiedy samotność zostaje zauważona i nazwana, pojawia
się przestrzeń na bliskość, odbudowę zaufania i prawdziwe spotkanie z drugim człowiekiem..